NỮ TƯỚNG HỌ BÙI

TIỂU SỬ BÙI THỊ XUÂN

Bùi Thị Xuân, người ở thôn Xuân Hòa, phía Nam sông Côn, thuộc tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay thuộc thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.

Bùi Thị Xuân (? - 1802) là một trong Tây Sơn ngũ phụng thư, là vợ Thái phó Trần Quang Diệu và là một Đô đốc của vương triều Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Với tài nghệ (ngoài tài kiếm thuật, bà còn giỏi bắn cung, cưỡi ngựa và luyện voi) cộng với lòng dũng cảm, Bùi Thị Xuân cùng chồng nhanh chóng trở thành những tướng lĩnh trụ cột, góp công lớn trong công cuộc đánh đuổi khoảng 20 vạn quân Xiêm trên đoạn sông Rạch Gầm - Xoài Mút (Tiền Giang) năm 1785, trận đại phá quân Mãn Thanh vào đầu xuân Kỷ Dậu 1789.

Trước khi trích dẫn tài liệu của một giáo sĩ phương Tây tên là De La Bissachère (người có dịp chứng kiến buổi hành hình) được viết năm 1807, mô tả lại cái chết của mẹ con bà Bùi Thị Xuân, sử gia Phạm Văn Sơn đã có lời giới thiệu như sau:

Mẹ con bà Bùi Thị Xuân, người ta (ý nói đến vua Gia Long) cũng rất căm thù, nên cũng dùng hình phạt dã man nhất. Nguyên nhân là bà đã điều khiển binh sĩ đánh vào lũy Trấn Ninh hết sức kịch liệt, đã làm cho chúa Nguyễn và các tướng sĩ có phút phải thất thần, tưởng chừng nguy khốn đến nơi.

Trích tài liệu của giáo sĩ De La Bissachère:

Đứa con gái trẻ của bà (Bùi Thị Xuân) bị lột hết y phục. Một thớt voi từ từ tiến đến. Cô gái biến sắc rồi mặt trắng bệch như tờ giấy. Nàng ngoảnh nhìn mẹ, kêu thất thanh. Bà Xuân nghiêm mặt trách: Con phải chết anh dũng để xứng đáng là con của ta!... Đến lượt bà, nhờ lớp vải ở bên trong quấn kín thân thể, nên tránh khỏi sự lõa lồ. Và bà rất bình thản bước lại đầu voi hét một tiếng thật lớn khiến voi giật mình lùi lại. Bọn lính phải vôi vàng bắn hỏa pháo, đâm cây nhọn sau đít con vật để nó trở nên hung tợn, chạy bổ tới, giơ vòi quấn lấy bà tung lên trời... Nhưng trái với lệ thường, nó không chà đạp phạm nhân như mọi bận mà bỏ chạy vòng quanh pháp trường, rống lên những tiếng đầy sợ hãi khiến hàng vạn người xem hoảng hốt theo....

                                                                                                                      (Nguồn lịch sử)

NỮ TƯỚNG HỌ BÙI

 

Anh hùng nữ tướng dạ kiên trung

Hiển hách chiến công kiếm vẩy vùng

Khởi nghiệp Tây Sơn theo giúp sức

Đề cao Nguyễn Huệ tiếng vang lừng

Dã tâm Phúc Ánh người gian ác

Khẩu khí Thị Xuân lúc khốn cùng

Khảng khái hô to... khi gặp nạn

Gương này sáng tỏ để soi chung.

 

Liêu Đình Bá

 

BÀI HỌA

 

ĐÔ ĐỐC BÙI THỊ XUÂN

 

Bùi  Thị  Xuân  gan  dạ   chí   trung

Danh thơm lan tỏa khắp  bao vùng

Nữ thần  phò tá  gương  anh  dũng

Đô  Đốc   chỉ  huy   tiếng   lẫy  lừng

Trận chiến Trấn Ninh lâm cảnh khủng

Giao tranh Nhật Lệ bước đường cùng

Voi giày  thân xác  không  nao  núng

Khí  tiết   sáng  ngời  mãi  rọi  chung

 

Nguyễn Bình Xuyên

 

BÀI HỌA

 

 

NỮ ĐÔ ĐỐC ANH HÙNG

 

Nữ Tướng anh hùng vẹn chữ trung

Uy danh chấn động khắp bao vùng

Giúp Tây Sơn chiến công vang dội

Phò Nguyễn Huệ tăm tiếng lẫy lừng

Bùi Thị Xuân hiên ngang tột bậc

Vua Gia Long dữ tợn vô cùng

Bạo tàn độc ác vô nhân tính

Đô Đốc vì sao chiếu sáng chung.

 

Lê Trường Hưởng

 

BÀI HỌA

 

 

NỮ NHI THIÊN HẠ

 

Nữ tướng Thị Xuân bậc chí trung

Rạng danh tên tuổi biết bao vùng

Tâm trường vững chãi công vang dội

Khí tiết hùng anh tiếng lẫy lừng

Hộ quốc kinh bang luôn hết mực

Phò vua tế thế dẫu đường cùng

Chiến công oanh liệt muôn đời nhớ

Bán nước buôn dân dạ chẳng chung.

 

Liêu Đình Tự

 

 

Liêu Đình Bá

Lời cảm

Chú Tự sở trường thơ lịch sử bài nào cũng hay. Cảm ơn chú.

Liêu Đình Bá

Lời cảm

Xin chào anh Trường Hưởng, bài họa anh rất hay

"Bùi Thị Xuân hiên ngang tột bậc

Vua Gia Long dữ tợn vô cùng

Bạo tàn độc ác vô nhân tính

Đô Đốc vì sao chiếu sáng chung."

Xin cảm ơn anh.

 

Liêu Đình Bá

Lời cảm

Xin chào anh Bình Xuyên, bút lực anh khỏe thật bài xướng vừa lên là anh họa ngay ý tứ dồi dào . Cảm ơn anh 

Liêu Đình Tự

Gửi bài họa

Gửi bác Bá bài họa

NỮ NHI THIÊN HẠ

Nữ tướng Thị Xuân bậc chí trung

Rạng danh tên tuổi biết bao vùng

Tâm trường vững chãi công vang dội

Khí tiết hùng anh tiếng lẫy lừng

Hộ quốc kinh bang luôn hết mực

Phò vua tế thế dẫu đường cùng

Chiến công oanh liệt muôn đời nhớ

Bán nước buôn dân dạ chẳng chung.

 

Liêu Đình Tự

Lê Trường Hưởng

Góp bài họa với anh Liêu Đình Bá

NỮ ĐÔ ĐỐC ANH HÙNG

 

Nữ Tướng anh hùng vẹn chữ trung

Uy danh chấn động khắp bao vùng

Giúp Tây Sơn chiến công vang dội

Phò Nguyễn Huệ tăm tiếng lẫy lừng

Bùi Thị Xuân hiên ngang tột bậc

Vua Gia Long dữ tợn vô cùng

Bạo tàn độc ác vô nhân tính

Đô Đốc vì sao chiếu sáng chung.

 

Lê Trường Hưởng

 

Nguyễn Bình Xuyên

Bài họa

Anh Liêu Đình Bá lấy bài họa này (bỏ bài trước)

ĐÔ ĐỐC BÙI THỊ XUÂN

Bùi  Thị  Xuân  gan  dạ   chí   trung

Danh thơm lan tỏa khắp  bao vùng

Nữ thần  phò tá  gương  anh  dũng

Đô  Đốc   chỉ  huy   tiếng   lẫy  lừng

Trận chiến Trấn Ninh lâm cảnh khủng

Giao tranh Nhật Lệ bước đường cùng

Voi giày  thân xác  không  nao  núng

Khí  tiết   sáng  ngời  mãi  rọi  chung

Nguyễn Bình Xuyên

Nguyễn Bình Xuyên

Bài họa

Góp họa cùng anh Liêu Đình Bá.

ĐÔ ĐỐC BÙI THỊ XUÂN

Bùi  Thị  Xuân tướng giỏi chí trung

Danh thơm lan tỏa khắp  bao vùng

Nữ thần  phò tá  gương  anh  dũng

Đô  Đốc   chỉ  huy   tiếng   lẫy  lừng

Trận chiến Trấn Ninh lâm cảnh khủng

Giao tranh Nhật Lệ bước đường cùng

Voi giày  thân xác  không  nao  núng

Khí  tiết   sáng  ngời  mãi  rọi  chung

Nguyễn Bình Xuyên